Namaz vakitleri nasıl hesaplanır?

İmsak ve Yatsı: açılar neyi ölçer?

Güneş battıktan sonra da gökyüzü bir süre aydınlık kalır. Sabah ise doğuştan önce aydınlanmaya başlar. Bu alacakaranlığın başladığı ya da bittiği an, Güneş merkezinin ufkun belirli bir derece altında olmasıyla tanımlanır. Bu dereceye açı denir.

• İmsak: Sabah alacakaranlığının başladığı an, yani fecr-i sâdık. Diyanet, İmsak'ı sabah namazı vaktinin ve orucun başladığı sınır olarak kullanır ve bu sınır için 18 derecelik kriterini açıklar. Hesaplayıcıdaki İmsak satırı da bu anlamdadır. Bazı Endonezya ve Malezya takvimlerinde sabah vaktinden önce gösterilen ayrı bir ihtiyat işareti değildir.
• Yatsı: Akşam alacakaranlığının bittiği an. Profile göre ya bir açıyla ya da gün batımından itibaren sayılan sabit bir süreyle bulunur.

Güneş ilgili açıya ulaşıyorsa ve bir alacakaranlık sınırı devreye girmiyorsa, açı büyüdükçe İmsak daha erken, Yatsı daha geç olur. Gece kuralları, sabit süreler ve yuvarlama ise sonucu değiştirebilir ya da aynı bırakabilir. Bir derecelik farkın her yerde ve her mevsimde aynı dakika karşılığı yoktur. Hesaplayıcıdaki profiller şunlardır:

Moonsighting Committee, belirli bir hesaplama yöntemini ve kuruluşu ifade eder. Yerel bir hilal gözlem heyeti anlamına gelmez.

Özel profilde Yatsı için dört mod vardır: açı, sabit süre, seçili tarihlerde süre ve seçili tarihlerde üst sınır. Üst sınır yalnızca hesaplanmış bir Yatsı vaktini erkene çekebilir. Açıyla Yatsı bulunamıyorsa üst sınır tek başına bir vakit üretmez.

Sabit süreli profillerde süre, düzeltilmemiş gün batımından sayılır. Bu yüzden Akşam satırına elle eklediğiniz dakikalar Yatsı'yı kaydırmaz. Tek istisna, Özel profilde başlangıç noktası olarak "Düzeltmeli Akşam vakti"ni seçmenizdir.

İkindi: asr-ı evvel ve asr-ı sânî

İkindi vakti gölge boyuna göre belirlenir. Önce öğle vaktindeki en kısa gölge ölçülür. Ardından gölgenin bu uzunluğa ne kadar eklendiğine bakılır:

• Standart (asr-ı evvel): Gölge, öğle gölgesine bir cisim boyu eklenmiş uzunluğa ulaştığında İkindi başlar.
• Hanefi (asr-ı sânî): Öğle gölgesine iki cisim boyu eklenir. Bu yüzden İkindi belirgin biçimde daha geç başlar.

Diyanet'in Din İşleri Yüksek Kurulu, yayımlanan takvimin asr-ı evvele göre düzenlendiğini belirtir. Sonuçlarınızı Diyanet tablosuyla karşılaştıracaksanız İkindi hesabını Standart bırakın.

Ayarın adının "Hanefi" olması kafa karıştırabilir. Hesaplayıcı, dilinize ya da mezhebinize bakarak bu seçeneği kendiliğinden açmaz. Bu ayar yalnızca hangi gölge ölçüsünün kullanılacağını belirler. Hangi vakte göre kılacağınız konusunda güvendiğiniz bir din görevlisine veya müftülüğe danışın.

Diyanet tablosu ile hesaplanan vakit neden farklı?

MWL profili de İmsak için 18°, Yatsı için 17° kullanır. Ancak aynı açıları kullanmak, sonucu Diyanet tablosu yapmaz. Farkın belgelenmiş nedenlerinden biri temkindir. Temkin, astronomik ana eklenen ya da ondan çıkarılan güvenlik payıdır. Diyanet'in temkin açıklamasına göre bu paylar şöyledir:

• Güneş vakti, astronomik doğuştan 7 dakika önce verilir.
• Akşam vakti, astronomik batıştan 7 dakika sonra verilir.
• Öğle vakti, Güneş'in tepe noktasından 5 dakika sonradır.
• İkindi vaktine 4 dakika eklenir.
• İmsak ve Yatsı için ayrıca temkin uygulanmaz. Diyanet, İmsak'ta daha önce kullanılan temkinin kaldırıldığını da açıklar.

Hesaplayıcının MWL profili bu temkin dakikalarını içermez. Yalnızca Öğle vaktine 1 dakikalık yerleşik bir pay ekler. Bu yüzden Güneş satırı astronomik doğuşa, Akşam satırı da astronomik batışa yakındır.

Örnek: 1 Kasım 2026, İstanbul

Aşağıdaki değerler 1 Kasım 2026 tarihi için hesaplanmıştır. Kullanılan ayarlar şunlardır: 41.0082° K, 28.9784° D noktası, Europe/Istanbul saat dilimi, MWL profili, Standart İkindi hesabı, açıya dayalı alacakaranlık kuralı ve tüm satırlarda 0 dakika elle düzeltme. MWL'nin Öğle için 1 dakikalık yerleşik payı hesaba dahildir. Sonuçlar en yakın dakikaya yuvarlanmıştır.

Bu bir "bugün" ekranı ya da resmî tablo değildir. Karşılaştırma için Diyanet'in İstanbul vakit tablosundaki aynı tarihli satır kullanılmıştır.

Diyanet'in aynı sayfası, o gün için astronomik doğuşu 07:35, batışı 18:01 olarak ayrıca gösterir. Tablodaki Güneş (07:28) ve Akşam (18:08) vakitleri, 7 dakikalık temkinle bu değerlerden ayrılır. Bu örnekte Öğle ve İkindi farkları da Diyanet'in temkin paylarıyla büyük ölçüde örtüşür.

Diyanet tablosunun hangi referans noktasına göre hesaplandığı sayfada belirtilmez. Yuvarlama ayrıntıları da açıklanmaz. Bu yüzden bu karşılaştırmayı bir örnek olarak okuyun ve her gün dakikası dakikasına eşleşme beklemeyin.

Dakika düzeltmeleri bölümünde her satıra en fazla 30 dakika ekleyebilir veya çıkarabilirsiniz. Hesaplama ayrıntıları, profilin yerleşik dakikalarını, sizin girdiğiniz dakikaları ve toplamı ayrı ayrı gösterir. Ancak buraya eklediğiniz temkin dakikaları sonucu Diyanet tablosuna dönüştürmez. Bu dakikalar sizin kendi ayarınız olarak kalır. Farkların diğer nedenleri için namaz vakitleri neden farklı sayfasına bakabilirsiniz.

Nokta, saat dilimi, tarih ve yuvarlama

Hesap her zaman tek bir nokta için yapılır. Diyanet ise vakitleri il ve ilçe tabloları hâlinde yayımlar. Aynı il içinde doğuda ya da batıda kalan bir yer için sonuçlar birkaç dakika kayabilir. Hesaplayıcıda rakım girişi yoktur.

1. Hazır şehir seçmek: 107 hazır şehir merkezinden birini seçtiğinizde nokta ve saat dilimi birlikte ayarlanır ve vakitler hemen hesaplanır. Şehir seçmek profili değiştirmez. Önceden seçtiğiniz profil, örneğin MWL, aynen kalır.
2. Koordinat girmek: "Bunun yerine koordinat gir" seçeneğinde Enlem ve Boylam'ı yazmanız tek başına yetmez. Ayrıca "Bu konumun saat dilimi"ni seçin, ardından Vakitleri hesapla düğmesine basın.
3. Konumumu kullan: Önceki saat dilimi ve sonuçlar, tarayıcı geçerli bir konum bildirdiğinde temizlenir. İzin vermeniz, konum isteğinin sürmesi veya konumun alınamaması tek başına önceki sonucu silmez. Önce saat dilimini seçin, sonra Vakitleri hesapla düğmesine basın.

Yerel tarih olarak 1 Ocak 2020 ile 31 Aralık 2035 arasında bir miladi tarih seçebilirsiniz. "Bu konumda bugün", cihazınızın tarihini değil, seçtiğiniz yerdeki bugünü gösterir.

Saat farkı, o tarihe ait IANA saat dilimi verisinden alınır. Vakitler en yakın dakikaya yuvarlanır. Gece yarısından sonra düşen bir Yatsı vakti, kendi gününün satırında kalır. Ancak gerçek tarihi bir sonraki gün olarak gösterilir.

Kısa geceler ve yüksek enlemler

Yazın kuzeye doğru gidildikçe alacakaranlık bütün gece sürebilir. Bu durumda İmsak ve Yatsı için gereken açıya hiç ulaşılmayabilir. Alacakaranlık kuralı ayarı, bu vakitlerin geceye ne kadar kayabileceğini sınırlar. Zaten sınırın içinde kalan açı vakti değişmez. Kural seçenekleri şunlardır:

• Açıya dayalı
• Gecenin yarısı
• Gecenin yedide biri
• Gecenin üçte biri

Burada gece, gün batımından ertesi gün doğumuna kadar geçen süredir. Saat 00:00 ya da sabit bir saat anlamına gelmez.

Bir vakit bu listedeki bir kuralla sınırlanmışsa sonuçta "Alacakaranlık kuralı sınırı" etiketini görürsünüz. "Mevsimsel alacakaranlık" ve "55°K enlemi: gecenin yedide biri" etiketleri ise bu listeden değil, Moonsighting Committee profilinin kendi sınırlarından gelir. Gün batımı ya da ertesi gün doğumu yoksa gece kesrine dayalı sınır uygulanamaz. Bu durumda yalnızca hesaplanamayan vakit "Kullanılamıyor" olarak gösterilir. Öğle ve İkindi gibi hesaplanabilen diğer satırlar görünmeye devam edebilir.

Bu kurallar genel hesaplama yöntemleridir. Diyanet'in bu tür bölgeler için uyguladığı takvim politikası ayrı bir konudur. Kuzey Avrupa gibi uzun alacakaranlık yaşanan bir yere seyahat ediyorsanız oradaki yerel kurumun veya cemaatin rehberliğini esas alın. Ayrıntılar için yaz ve kutup bölgesi sonuçları bölümüne bakabilirsiniz.

Hangi ayarları kullanmalıyım?

• Türkiye'de Diyanet tablosuyla yan yana bakacaksanız: Önce hesaplayıcıda gerçekten uygulanan yeri, tarihi, profili ve dakika ayarlarını kontrol edin. Yerleşik ve elle eklenen dakikalar Hesaplama ayrıntıları bölümünde görünür. Ardından bunları aynı yer ve tarih için Diyanet'in yayımladığı il ve ilçe tablosuyla karşılaştırın. İkindi ayarını Standart bırakın, çünkü Diyanet takviminde kullanılan ölçüt asr-ı evveldir. Genel hesaplayıcı MWL profili ve açıya dayalı kuralla başlar; hesaplayıcının içinde başka bir şehir seçmek bu ayarları değiştirmez. İstanbul veya Ankara gibi bir şehir sayfasından geldiyseniz o sayfanın başlangıç ayarı, dakika düzeltmeleri açıkça belirtilmiş özel 18° / 17° profilidir. Yalnızca karşılaştırma yapmak için bu ayarı MWL ile değiştirmeniz gerekmez. Birkaç dakikalık farklarda temkin payları, referans noktası ve yuvarlama gibi etkenlerin rol oynayabileceğini unutmayın. Hesaplanan bir profil Diyanet tablosunun yerine geçmez; resmî vakit için Diyanet'in il ve ilçe tablosunu esas alın.
• Gittiğiniz caminin ilan ettiği açılar varsa: "Özel açılar veya Yatsı süresi" profilinde bu değerleri girin. Bu sizin kendi ayarınız olur. Caminin cemaat vakitlerinin yerine geçmez.
• Yurt dışında seyahat ediyorsanız: Önce oradaki kurumun hangi yöntemi kullandığını öğrenin. Ardından listede o yönteme karşılık gelen bir profil varsa onu elle seçin.

Aylık çizelge, seçtiğiniz yer, saat dilimi ve ayarlarla hesaplanmış ayı, her satırın etiketleriyle birlikte gösterir. Bu çizelgeyi tarayıcınızdan yazdırabilirsiniz.

Aynı nokta için kıble yönüne bakmak isterseniz Kıbleyi bul bağlantısını ya da kıble bulucuyu kullanabilirsiniz. Bir namazın ya da orucun geçerliliğiyle ilgili sorularınızı hesaplayıcı yanıtlamaz. Bu konuda yerel din görevlilerine danışın.